Ξεκινά ο Γ΄ κύκλος για τις «Μικρές Ιστορίες της Πόλης» στη Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη
Ξεκινούν οι «Μικρές Ιστορίες της Πόλης» από την Αντιδημαρχία Πολιτισμού του Δήμου Ηρακλείου και την Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη την Τετάρτη 19 Νοεμβρίου στις 19:00 στην αίθουσα «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος» της Β.Δ.Β..
Ο κύκλος θα ανοίξει με την προβολή της ειδικά μαγνητοσκοπημένης, ομιλίας του Ομότιμου Καθηγητή του ΕΜΠ Θεοδόση Π. Τάσιου με θέμα «Ο Ναός του Σωτήρος». Όπως εξηγεί ο διακεκριμένος Καθηγητής, θα παρουσιάσει συνοπτικά «ένα πολιτισμικό έγκλημα που έγινε εις βάρος της ιστορίας της πόλης μας κατά την διάρκεια της Δικτατορίας: Πρόκειται για την κατεδάφιση του νοτιότερου γοτθικού ναού της Ευρώπης, του Ναού του Σωτήρος στην Πλατεία Κορνάρου στο Ηράκλειο».
Ιούλιος 1970, Ηράκλειο Κρήτης. Ο ενετικός ναός του Σωτήρα και μοναδικό μνημείο γοτθικής ναοδομίας σε ολόκληρη την Κρήτη κατεδαφίστηκε με απόφαση της χούντας.
Η κατεδάφισης του Ναού του Σωτήρα αποτελεί το μεγαλύτερο έγκλημα του, σε βάρος της ζωντανής ιστορίας του πολιτισμού στον τόπο μας, με τη σφραγίδα της Χούντας των Συνταγματαρχών.
Ο Ναός του Σωτήρα γνωστός στους παλιούς Ηρακλειώτες ως Βαλιδέ Τζαμί, κάλυπτε ολόκληρο το νότιο τμήμα της πλατείας Κορνάρου.
Χτίστηκε τον 13ο αιώνα και ανήκε στο Τάγμα των Αυγουστινιανών μοναχών. Ήταν ένα επιβλητικό κτήριο που έστεκε περήφανα ακριβώς πίσω από την κρήνη Μπέμπο καταλαμβάνοντας 40 μέτρα μήκος και 15 μέτρα πλάτος.
Στις 27 Μαρτίου του 1970 βγήκε στον αέρα η προκήρυξη της κατεδάφισής του που έγινε λίγους μήνες αργότερα.
Το Βαλιδέ Τζαμί
Από το 1669 μέχρι το 1923 ο ναός του Σωτήρα ονομαζόταν Βαλιδέ Τζαμί και ήταν αφιερωμένος στη μητέρα του Μωάμεθ Δ’, Βαλιντέ Σουλτάν. Η μάννα του Σουλτάνου γεννήθηκε ως Ευμενία Βεργίτση στο Ρέθυμνο . Ήταν Χριστιανή Ορθόδοξη και εξισλαμίστηκε μετά την αιχμαλωσία της στο χαρέμι της Πόλης.
Το “Βαλιδέ Τζαμί” σηματοδότησε για αρκετά χρόνια την πλατεία Κορνάρου. Ακόμα και σήμερα, αρκετοί Ηρακλειώτες, κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας, αναφέρονται στην πλατεία με την “οθωμανική της ονομασία”….
Το 1913, με την επίσημη Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, το τζαμί πέρασε στη δικαιοδοσία της Μητρόπολης Κρήτης. Μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, το 1922, και την ανταλλαγή πληθυσμών, δεκάδες Έλληνες Μικρασιάτες πρόσφυγες από τη Σμύρνη, τα Βουρλά, τα Αλάτσατα, την Προύσα και άλλες περιοχές κατέφτασαν στο Ηράκλειο. Πολλοί από αυτούς βρήκαν προσωρινή στέγη στον ναό του Σωτήρος.
Το 1925 και ενώ ο χώρος δεν λειτουργούσε ως εκκλησία προστέθηκαν δύο ακόμα όροφοι και μετατράπηκε σε Γυμνάσιο Αρρένων. Αργότερα στέγασε την Εμπορική Σχολή, το νυχτερινό γυμνάσιο, το Ανώτατο Παρθεναγωγείο και από το 1931 το Γυμνάσιο Θηλέων.
Τον Μάρτιο του 1969 άρχισαν να γράφονται οι τίτλοι τέλους του ιστορικού ναού, όταν οι τοπικές εφημερίδες ξεκίνησαν να τον χαρακτηρίζουν ως “επικίνδυνον και ετοιμόρροπον”. Ήταν η αρχή της εκστρατείας για την κατεδάφισή του.
Ώσπου τον Ιούλιο του 1970 με απόφαση του Παττακού, διατάχθηκε η κατεδάφισή του, παρά τις αντιδράσεις των Ηρακλειωτών και της Εφορίας Αρχαιοτήτων. Μάλιστα, ο υπεύθυνος της Εφορίας που αντιστάθηκε σθεναρά στο πολιτισμικό έγκλημα, κατέληξε να απολυθεί. Έτσι, ο χώρος μετατράπηκε σε πάρκινγκ.
Τετάρτη 19 Νοεμβρίου στις 19:00 στην αίθουσα «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος» της Β.Δ.Β..
Είσοδος Ελεύθερη